Η δημιουργία υποδομών για την υποστήριξη ατόμων με κινητικές δυσκολίες αποτελεί μία από τις κύριες προτεραιότητες τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, οι επενδύσεις σε υποδομές εξαντλούνται κυρίως σε εξωτερικούς χώρους και λιγότερο στην ανάπτυξη κοινόχρηστης εσωτερικής υποδομής που βασίζεται στην πρόοδο των τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠΕ). Η εξάλειψη των κοινωνικών διακρίσεων είναι ένας παγκόσμιος στόχος, επομένως οι επιχειρήσεις και οι καινοτόμες ιδέες που πληρούν αυτόν τον στόχο, δεν είναι μόνο ευπρόσδεκτες, αλλά και απαραίτητες. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία της Eurostat, μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα άτομα με κινητικά προβλήματα ξεπερνούν τα 127 εκατ.. Αυτό σημαίνει ότι η βελτίωση της ποιότητας ζωής αυτών των ανθρώπων, εκτός του γεγονότος ότι αποτελεί κριτήριο σε μια ανεπτυγμένη κοινωνία, μπορεί να αποτελέσει και μία σημαντική αγορά για κάθε εταιρεία που αποφασίζει να επενδύσει στον τομέα αυτό. Για ένα άτομο με κινητικά προβλήματα, τα καθημερινά ψώνια σε ένα σούπερ μάρκετ ή σε ένα εμπορικό κέντρο, πέρα από τον χρηστικό τους χαρακτήρα, μπορεί να αποτελέσουν μία πρώτη ευκαιρία για την κοινωνικοποίησή τους και ως εκ τούτου να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους. Όταν ένα άτομο με ειδικές ανάγκες εισέλθει σε ένα σούπερ μάρκετ ή σε ένα εμπορικό κέντρο, η αλυσίδα προσβασιμότητας του διακόπτεται κυρίως σε δύο σημεία. Αρχικά, ο χειρισμός των διαθέσιμων καλαθιών καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολος καθώς γίνονται βαρύτερα από τα είδη παντοπωλείου που τοποθετούνται μέσα σε αυτά, ειδικά για τα ηλικιωμένα άτομα. Επιπλέον, οι χρήστες αναπηρικών αμαξιδίων δεν είναι σε θέση να προσεγγίσουν προϊόντα σε υψηλότερα ράφια. Με γνώμονα τις παραπάνω παρατηρήσεις, αδυναμίες και οδηγίες τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στόχος της παρούσας πρότασης είναι να σχεδιάσει και να αναπτύξει μία ολοκληρωμένη λύση από άκρο σε άκρο για την ανάπτυξη νέων καινοτόμων υπηρεσιών υποστήριξης ατόμων με κινητικές δυσκολίες. Στο επίκεντρο της πρότασης είναι ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη ενός καινοτόμου καλαθιού αγορών, το οποίο θα διευκολύνει την κυκλοφορία και τη συλλογή αντικειμένων/ προϊόντων εντός του σούπερ μάρκετ. Συνεπώς, ο χώρος εντός του οποίου θα οδηγηθεί το όχημα θα πρέπει να είναι κατάλληλα διαμορφωμένος και εξοπλισμένος με καινοτόμα συστήματα που θα συνεργάζονται συνεχώς για να παρέχουν τις σχετικές υπηρεσίες. Τέλος, με στόχο μια πραγματικά ολοκληρωμένη, επεκτάσιμη και ώριμη λύση, η ανάπτυξη μιας κατάλληλης ΙΤ πλατφόρμας που θα αναλάβει τον έλεγχο, το συντονισμό, την αποθήκευση, την επεξεργασία και την παρουσίαση όλων των απαραίτητων δεδομένων ή και γεγονότων αλληλεπίδρασης με τον χρήστη, με ένα αξιόπιστο, ασφαλή και εξατομικευμένο τρόπο είναι κρίσιμης σημασίας. Τα οχήματα που θα εισαχθούν σε συνδυασμό με την υποδομή ΤΠΕ στο περιβάλλον χώρο και με τις προσφερόμενες υπηρεσίες, θα έχουν σημαντικές κοινωνικές επιπτώσεις, καθώς θα επιτρέψουν σε άτομα με κινητικές δυσκολίες να διεξάγουν αυτόνομα τις αγορές τους σε ένα σούπερ μάρκετ ή σε ένα εμπορικό κέντρο. Για τον σκοπό αυτό δημιουργήθηκε η παρούσα Σύμπραξη με την συμμετοχή καινοτόμου εταιρείας που εξειδικεύεται σε λύσεις προς άτομα με κινητικές δυσκολίες και δυο ερευνητικών οργανισμών, με στόχο τη σύνδεση της έρευνας και της καινοτομίας και την ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ΜμΕ.
Αντικείμενο του παρόντος ερευνητικού έργου είναι ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη μίας ολοκληρωμένης από άκρο-σε-άκρο λύσης με την παροχή νέων πρωτοποριακών υπηρεσιών για την υποστήριξη ατόμων με κινητικά προβλήματα σε ένα super market ή σε ένα εμπορικό κέντρο. Για έναν άνθρωπο που αντιμετωπίζει κινητικά προβλήματα, η διεξαγωγή των καθημερινών αγορών σε ένα σούπερ μάρκετ ή ένα εμπορικό κέντρο πέρα από τον χρηστικό χαρακτήρα είναι και μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για συμμετοχή στην κοινωνική ζωή και κατ’ επέκταση στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του. Από τη στιγμή που κάποιο εμποδιζόμενο άτομο εισέρχεται σε ένα σούπερ μάρκετ ή ένα εμπορικό κέντρο, η αλυσίδα προσβασιμότητάς του διακόπτεται κυρίως σε δύο σημεία. Αρχικά, ο χειρισμός των διατιθέμενων καλαθιών γίνεται ολοένα και δυσκολότερος όσο αυτά γίνονται βαρύτερα από τα προϊόντα αγοράς που τοποθετούνται μέσα σε αυτά, ειδικά για τους ηλικιωμένους. Ταυτόχρονα, οι χρήστες αναπηρικών αμαξιδίων δεν έχουν τη δυνατότητα να φτάσουν προϊόντα τα οποία βρίσκονται σε ψηλότερα ράφια. Στα πλαίσια της πρότασης EQUAL, θα σχεδιαστεί ένα καινοτόμο σύστημα το οποίο θα επιτρέπει σε άτομα με κινητικά προβλήματα να κινούνται και να ψωνίζουν σε ένα super market με την ίδια ελευθερία όπως οι υπόλοιποι πελάτες (που δεν αντιμετωπίζουν κάποιο πρόβλημα). Τα τελευταία έτη, λόγω της ραγδαίας εξέλιξης των τεχνολογιών της πληροφορικής και των επικοινωνιών, το πρόβλημα της προσβασιμότητας επανεμφανίζεται και συνίσταται στη δυνατότητα αξιοποίησης από τα ΑμεΑ αλληλεπιδραστικών συστημάτων, εφαρμογών και υπηρεσιών. Η προσβασιμότητα συνιστά ανθρώπινο δικαίωμα για όλες τις κατηγορίες του πληθυσμού και αφορά στη δυνατότητα προσπέλασης ενός χώρου ενώ αποτελεί βασική προϋπόθεση για ισότιμη συμμετοχή και ενεργό ρόλο στην κοινωνία. Δύναται δε να συμβάλει σε μια έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Για τα άτομα με κινητικές δυσκολίες, η προσβασιμότητα είναι προαπαιτούμενη για την πρόσβαση σε όλα τα κοινωνικά αγαθά. Περίπου 80 εκατ. άτομα στην Ε.Ε. υποφέρουν από κάποια αναπηρία ενώ λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, ο αριθμός αναμένεται να αυξηθεί σε 120 εκατ. έως το 2020. Επίσημα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας δείχνουν πως 1 στους 4 Ευρωπαίους έχουν ένα μέλος της οικογένειάς τους με αναπηρία. Η νέα Παγκόσμια Έρευνα για την Υγεία έδειξε πως πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι (το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού) ηλικίας άνω των 15 ετών ζουν σήμερα με αναπηρία. Από αυτούς, τα 110 εκατομμύρια, ποσοστό 2,2% του παγκόσμιου πληθυσμού, αντιμετωπίζουν πολύ σημαντικές λειτουργικές δυσκολίες. Επιπλέον, τα ποσοστά αναπηρίας αυξάνονται εν μέρει λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και της αύξησης των χρόνιων παθήσεων (βλ. Σχήμα 1 στην “Συνοπτική Έκθεση”). Τα άτομα με κινητικά προβλήματα που αποτελούν σημαντικό τμήμα ατόμων με αναπηρίες τείνουν συχνά να αποφεύγουν δραστηριότητες και αλληλεπιδράσεις που υπογραμμίζουν την «ανικανότητά τους» και απαιτούν τη βοήθεια συγγενών/ συνοδών ή και ξένων. Είναι συνεπώς εξαιρετικά σημαντικό να σχεδιαστούν υπηρεσίες και προϊόντα χωρίς αποκλεισμούς από τα πρώτα στάδια προκειμένου να μεγιστοποιηθεί η ικανότητα συμμετοχής ατόμων με κινητικά δυσκολίες σε καθημερινές δραστηριότητες. Στόχος του έργου καινοτομίας EQUAL είναι η εισαγωγή μηχανοκίνητων καροτσιών αγορών σε σούπερ μάρκετ και με εμπορικά κέντρα για χρήση τους από άτομα με κινητικές δυσκολίες. Το προϊόν απευθύνεται σε αλυσίδες super market και μεγάλα εμπορικά κέντρα τα οποία μέσα από την εισαγωγή του EQUAL θα αυξήσουν τον κύκλο εργασιών τους καθώς θα προσεγγίσουν και μία νέα πελατειακή ομάδα και θα ενισχύσουν το κοινωνικό τους προφίλ στο πλαίσιο της στρατηγικής
